Rana intervencija, izveštaj sa konferencije
RANA INTERVENCIJA - DOSADAŠNJA ISKUSTVA I PERSPEKTIVE
Izveštaj sa konferencije održane 19. septembra 2009. u Novom Sadu
Rana intervencija u Evropi ima izuzetno dobro razvijene programe i saradničku merežu. Mi smo želeli da osvežimo saradničku mrežu i stručnu saradnju, razmatranjem stručnih pitanja i iskustava i da prikupimo nova saznanja od kolega iz bolje razvijenih zemalja Evrope. Ovu mini konferenciju su podržala gospoda Hans Veling, predsednik Međunarodnog saveta za obrazovanje osoba sa oštećenjem vida (ICEVI) i Denis Loli, koordinator za Istočnu Evropu iz organizacije Perkins Internešenel, Savez slepih Srbije, nadležni gradski i pokrajinski sekretarijati u Novom Sadu i Društvo defektologa Srbije.
Cilj konferencije je bio da se razmene iskustva sa stručnjacima sa međunarodnom reputacijom iz drugih zemalja – Češke Republike, Bugarske i Hrvatske - i da se prikažu naša postignuća u ranoj intervenciji. Od velike je važnosti da se za ovu oblast privuče pažnja što više stučnjaka za specijalnu edukaciju, da steknu nova saznanja o radu sa roditeljima i decom sa višestrukom ometenošću i podršci u ranom detinjstvu – od samog rođenja.
Konferencija je održana u subotu, 19. septembra u prostorijama Škole za osnovno i srednje obrazovanje „Milan Petrović“ u Novom Sadu. U radu konferencije je učesvovalo 80 stručnjaka. Među njima su bili naši dragi gosti iz Bosne i Hercegovine, Hrvatske, Makedonije i Češke Republike.
Izlagači, govornici su pokazali širinu u informisanosti, raznovrsnost u saznanjima i izuzetnu sposobnost praktičnih rešenja u podršci roditeljima i radu sa decom sa višestrukom ometenošću. Konferenciju su doživeli kao pravu priliku da podele informacije, znanja i stečena iskustva. Saopšteni radovi su obuhvatili medicinske, pedagoške i socijalne pristupe ranoj intervenciji i interdisciplinu saradnju u ranoj inbtervenciji. To podrazumeva da su iskustva razmenjivali defektolozi za rad sa licima oštećenog vida, oštećenog sluha, motorike, telesnim invaliditetima i smetnjama u mentalnom razvoju.
Magistar Tereza Hradilkova, potpredsednik Međunarodnog saveta za obrazovanje vizuelno hendikepiranih za Evropu, bila je naš počasni gost. Njeno iskustvo i stručnost na polju rane intervencije su svim prisutnim dali mogućnost da uporede svoj dosadašnji pristup, rad, profesionalnost, sposobnost i kompetencije. Koleginice iz SUVAG poliklinike Dr Adinda Dulčić i mr Branka Šindija su prikazale Verbotonalni metod kao visoko razvijen pristup rehabilitaciji male dece sa oštećenjem sluha.
„Mala kuća“ iz Zagreba, još jednom je prikazala svoja dostignuća i dokazala svoju reputaciju u radu sa decom sa oštećenjima vida i sa decom višestrukom ometenošću. Izlaganja Snežane Zic i Tatjane Petrović-Sladetić i prikaz programa za rad „Male kuće“ i proceni funkcionalnog vide kod dece sa višestrukom ometenošću impresionirala su sve prisutme. U Srbiji i Pokrajini nemamo sposobnosti i insturmente za rad i ovom delu rane intervencije.
Veoma zapaženi radovi su bili primeri iz prakse Rane intervencije koja se sprovodi u Srbiji, takođe. Posebnu vrednost celom skupu daje činjenica da su se problemi sagledali iz više profesionalnih uglova i realizacija rada u ovoj oblasti iz različitih institucija: državnih, republičkih, opštinskih, gradskih i Udruženja građana.
S razlogom se nadamo da je ovo bio početak buduće tešnje saradnje i da će specijalni edukatori iz Bosne i Hercegovine, Crne Gore, Makedonije i Srbije imati više prilika i mogućnosti da podele, steknu, usavrše i razmene znanja, iskustva i stručnost u oblasti rane intervencije u budućnosti.
Autorka članka je predsednica Tiflološke sekcije Srbije
EARLY INTERVENTION - RECENT EXPIRIENCES AND PERSPECTIVES
Saturday, 19 September 2009, Novi Sad
The field of Early Intervention has very developed programs and cooperation in Europe. We wish to follow the professional issues and matters and to recieve more professional knowlege from colleagues from other more developed countries in Europe. The conference was held with support and reference from Mr Hans Welling, ICEVI- Europe, and Mr Dennis Lolli from Perkins International, Association of the blind of Serbia, Town of Novi Sad and Association of Special educators of Serbia.
The goal of this conference was to share experience with International professionals from Czech Republic, Bulgaria and Croatia and to present our own work. It is very important to draw attention of all professionals in Special education and learn more about children with multiple disabilities and their needs in Early intervention. The conference took place on the 19th September in Milan Petrovic School Novi Sad. There were 80 participants, including professionals from Czech Republic, Croatia, Macedonia, Bosnia and Herzegovina and of course Serbia. Our speakers demonstrated a variety of knowledge and skills in the field of Early intervention and had a great opportunity to share their experience. The papers included medical, pedagogical and social approaches in Early intervention and interdisciplinary cooperation. This means that Special educators involved in the field of Vision impairment, Hearing impairment, Motor and physical disabilities, cognitive delay and multiple disabilities presented their work to each other.
Mgr. Terezie Hradilkova, Vice-president of ICEVI-Europe was our honored guest and her experience in the field of Early intervention gave everyone an opportunity to compare their own approach in work, professionalism, skills and competencies. The colleagues from SUVAG polyclinic, Zagreb demonstrated The Verbo-tonal method as a highly developed approach in rehabilitation of young children with hearing impairment. Mala kuca, Zagreb, once again proved their competencies and hard work with children with multiple disabilities. The presentations by Snjezana Seitz and Tatjana Petrovic-Sladetic on the programs of “Mala kuca” and their skills in the field of assessment of functional vision of visually impaired and children with multiple disabilities impressed everyone in the audience. In Serbia and the region, we don’t have any skills or tools to do this part of intervention.
We hope that this was only the beginning of further cooperation and that Special educators from Serbia, Macedonia, Montenegro and Bosnia and Herzegovina will have many more opportunities to share, learn and develop their competencies in the field of Early intervention in the future.
The papers from the program will be provided online at ok.servisimp.org from October 1st 2009.
Author: Jelena Mazurkiević Time: 02-10-2009 08:12 Comments: 0
Dnevni boravak za telesno invalidna lica
Projekat DBTIL namenjen je osobama sa teškom telesnom invalidnošću i višestrukom ometenošću koji žive na području grada Novog Sada i okoline. Nastaoje kao rezultat iskustava stečenih u projektu Dnevni boravak sa patronažnim radom, koji je za potrebe ove populacije realizovala Škola „Milan Petrović“ tokom 2003. godine u saradnji sa društvom za CDP Novi Sad.
Projekat DBTIL je produžnica projekta iz kojeg je nastao.
Saradnjom je ustanovljeno da ova kategorija lica sa invaliditetom i njihove porodice nisu obuhvaćeni nijednim od postojećih oblika socijalne zaštite i sistema podrške, a da žive u teškim ekonomskim, kulturnim i opštim životnim uslovima.
To pojačava značaj početka rada Dnevnog boravka u vidu ovog projekct koji treba da preraste u trajnu instituciju za potrebe ove populacije. Segmentom patronažnog rada bilo je obuhvaćeno 15 telesno invalidnih lica i njihovih porodica, ali se iz iskustva zna da je broj porodica u kojima žive teško TIL-a znatno veći mada po tome nema preciznije evidencije. Patronažni rad su obavljale 4 osobe - tri defektologa iz Škole „Milan Petrović“ i jedno tehničko lice. Patronažnim radom je obuhvaćeno 15 dece od 7-19 godina.
Ove porodice su deo društva koji živi u gotovo apsolutnoj socijalnoj izolaciji, pa je time projekat DBTIL kao servis koji bi omogućio njihovu socijalnu uključenost još više dobio na značaju.
Ovaj boravak kao servis je ciljnoj grupi učinio dostupnu habilitaciju, edukaciju, medicinsku zaštitu, odnosno celokupnu socijalizaciju i time izjednačio njihove mogućnosti i prava sa društvom u celini.
Ova lica do pojave oblika zaštite kakav je Dnevni boravak živela su uglavnom isključivo u okviru porodice, pa su samim tim za društvo bili nevidljivi. Bez obzira sto se podrška nije odvijala na najranijem uzrastu, kroz ovu patronažu porodice i deca su dobile prvi oblik tretmana i prvu stručnu defektološku intervenciju. Rad defektologa je bio organizovan i usmeren na informisanje i osnaživanje roditelja kao i rad sa detetom u kućnim uslovima. Zahvaljujući tom projektu, danas deca sa telesnom invalidnošću i višestrukom ometenošću i njihovi roditelji, sa područja Novog Sada, ovakav vid tretmana dobijaju na ranijem uzrastu.
Dnevni boravak doprinosi njihovoj vidljivosti u lokalnoj sredini, a time smanjuje nivo predrasuda i pojačava svest društvene okoline o njihovim potrebama i specifičnostima.
Realizacija projekta DBTIL započela je sa 15 korisnika, a danas je dostupna svima onima kojima je takav oblik servisa adekvatan.
Author: Spomenka Kovačević Time: 07-10-2009 08:14 Comments: 0
Rana intervencija u Srbiji
Razmatranje pitanja rane intervencije za decu sa oštećenjem vida u Srbiji podeljeno na teorijski i praktični aspekt ima relativno različit istorijski tok u Srbiji. Nekoliko decenija unazad više autora je dalo značajan doprinos rasvetljavanju ovog pitanja na teorijskom planu kroz članke i monografske publikacije ponuđene stručnoj javnosti i roditeljima. Intenzivnije učešće tiflologa u radu ICEVI konferencija tokom poslednjih desetak godina i razmena iskustava sa kolegama iz Evrope i sveta kao i praćenje novih trendova u specijalnoj edukaciji i rehabilitaciji osoba sa oštećenjem vida dovelo je do značajnih pozitivnih pomaka i u oblasti rane intervencije. Te promene su vidljive kako na praktičnom tako i na teorijskom planu. Naime, s jedne strane timovi entuzijasta pri školama za decu sa smetnjama u razvoju pokrenuli su aktivnosti rane intervencije na volonterskoj bazi kako bi kroz rezultate rada što ubedljivije ilustrovali potrebu za sistemskim rešenjima ovog pitanja. S druge strane, značajan doprinos unapređenju rane intervencije za decu sa oštećenjem vida treba da da i edukacija tiflologa po novom planu i programu koji je usklađen sa zahtevima Bolonjskog procesa. Istovremeno pozitivne zakonske promene u našoj zemlji u ovom trenutku predstavljaju jedan od bitnih preduslova da rana intervencija zauzme neophodno mesto i postane deo sistemske brige o deci sa oštećenjem vida od najranijeg uzrasta.
Ključne reči: rana intervencija, deca sa oštećenjem vida
Author: Vesna Vučinić Time: 08-10-2009 12:19 Comments: 0
Early Intervention in Bulgaria
In 1837 the famous Austrian-Hungarian teacher Johan Klein developed for the first time the idea of preschool education of blind children.
In 1887 Perkins school for the blind in Boston opened the first kindergarten for visually impaired in the world.
In 1930 the US started opening services for early intervention for the blind. Again the US passed in 1974 Public Law 94-142, which stated the need for special care for young blind children and their families.
In Bulgaria the idea for early care of young visually impaired students became evident in 1943 when the current director of the first school for the blind Michael Shekerdzhiev wanted to open a nursery school at the special school.
Around 1944 in the two special schools for the blind were opened preparatory classes for blind at the schools. In 1980 in the city of Plovdiv was opened a class for visually impaired at a regular kindergarten.
In 1993 Radoulov and Tzvetkova carried out the first study that made a conclusion that there was an urgent need for fast development of services for early intervention for young visually impaired students
In 2004 Radoulov tried to give an partial overview of the situation of early intervention of blind in Bulgaria:
| Services | At the special school for blind in Sofia |
At the special school for blind in Varna |
In Plovdiv | Total |
| Number of students served | 15 | 25 | 13 | 53 |
The data in the table shows that about 13% of all visually impaired students registered in Bulgaria are served in early intervention services. Unfortunately we have no current data of the total number of visually impaired aged 0-6 in the country. However, the study of Radoulov and Tzvetkova of 1993, even not compete, concluded that there were about 140 visually impaired students at this age in 1993.
Author: Dr. Mira Tzvetkova-Arsova Time: 17-10-2009 13:14 Comments: 0